Onbaatzuchtige Dienen
Onbaatzuchtige dienen is een wezenlijk onderdeel van het Dhammapad, een belangrijke stap in de richting van bevrijding. Het beoefenen van Vipassana elimineert geleidelijk aan geestelijke onzuiverheden tot er een stadium van innerlijke vrede en geluk bereikt wordt. Deze bevrijding uit de ellende zal misschien gedeeltelijk zijn, maar toch brengt ze een diep gevoel van dankbaarheid voort omdat men deze prachtige DHAMMA-LEER mocht ontvangen. Vanuit dit gevoel van liefde en medeleven ontstaat de wens om anderen te helpen om van hun lijden af te komen. Dienen tijdens een cursus biedt een mogelijkheid deze dankbaarheid te uiten door mensen te helpen terwijl ze de Dhamma leren, zonder er zelf iets voor terug te verwachten. Wanneer we anderen onbaatzuchtig helpen, dienen we feitelijk ook onszelf, doordat we al de tien parami ontwikkelen, en zo ontbindt zich stilaan de oude gewoonte van egoïsme.

Wie is voor Dhamma dienst geschikt?
Een ieder, die met succes een 10-daagse cursus met Goenkaji of één van zijn assistent-leraren voltooid heeft, kan Dhamma dienst geven. Zo iemand mag geen andere meditatietechniek beoefend hebben sinds zijn laatste Vipassana cursus.

De gedragscode
Dhammawerkers dienen zich zoveel mogelijk aan de regels, zoals beschreven in de Gedragscode voor mediteerders, te houden. Op bepaalde punten is er echter een zekere versoepeling van de regels nodig en ook toegelaten. Tenzij hierna anders vermeld, zijn de gedragsregels voor mediteerders dus eveneens van toepassing voor Dhammawerkers.

De vijf voorschriften
De vijf voorschriften vormen de basis voor de gedragscode:

• zich onthouden van het doden van levende wezens;
• zich onthouden van (het) stelen;
• zich onthouden van seksueel wangedrag (hier in het centrum betekent dit zich te onthouden van alle seksuele activiteiten);
• zich onthouden van onzuivere taal;
• zich onthouden van alle verdovende middelen.

Deze vijf voorschriften zijn bindend voor alle personen in het centrum en dienen nauwgezet nageleefd te worden.

Het aanvaarden van leiding en aanwijzingen
Een andere grondregel is, dat Dhammawerkers de aanwijzigingen van de leraar en de assistent-leraren, en ook deze van het huidige center management dienen te volgen. Projecten opstarten zonder goedkeuring, of tegen de aanwijzigingen van de verantwoordelijken, zal verwarring zaaien, dubbel werk, en verspilling van energie en materialen met zich meebrengen. Dit zal slechts de Dhamma atmosfeer benadelen. Niemand mag ertoe gedwongen worden werk te verrichten dat men niet wenst te doen. Toch is het blijven vasthouden om op zichzelf en zonder enige aanwijzing te willen werken slechts egoïsme, waar men juist door te dienen probeert vanaf te komen. Door het opvolgen van richtlijnen, leren werkers om persoonlijke voorkeuren en vooroordelen opzij te zetten, en in plaats daarvan dat te doen wat nodig is voor het welzijn van de mediteerders, voor het vlotte verloop van de cursus en het functioneren van het centrum.

Relatie tot mediteerders
In elke situatie dienen Dhammawerkers zich te schikken naar, en voorrang te verlenen aan de studenten die de cursus zitten. De cursussen en de centra zijn er voor de studenten—zij zijn de belangrijkste personen, die het meest essentiële werk doen. De taak van een Dhammawerker is de mediteerders daarbij op elke mogelijke wijze te ondersteunen. Studenten dienen derhalve voorrang te krijgen wat betreft accommodatie. Dhammawerkers zullen pas eten, nadat studenten zich bediend hebben, tenzij ze dringende taken te volbrengen hebben. Dhammawerkers dienen niet samen met de mediteerders in de eetzaal te zitten. Dhammawerkers mogen geen gebruik maken van de badkamers voor het douchen en het wassen, op tijdstippen dat de studenten er gebruik van maken. Ze zullen pas naar bed gaan na de studenten, om mogelijke problemen op dat tijdstip op te vangen. Ook voor alle andere voorzieningen, dienen de studenten voorrang te krijgen. Werkers zullen hun best doen de mediteerders niet te storen en dienen respect en welwillendheid voor de mediteerders te hebben. Bespreek niet onnodig de persoonlijke moeilijkheden van studenten met anderen. Soms is het nodig om na te gaan of de studenten de discipline en het tijdsschema naleven en soms is het nodig diegene aan te spreken die dit niet doen, maar dit dient op een vriendelijke en beleefde manier te gebeuren, met de goede bedoeling de mediteerders aan te moedigen hun moeilijkheden te boven te komen.

Omgang met studenten
Alleen de cursus-managers dienen in direct contact te komen met de studenten—de vrouwelijke manager met de vrouwelijke studenten en de mannelijke manager met de mannelijke studenten.

Wees altijd bereid om te helpen, wanneer iemand zich naar u richt. Wees zachtmoedig, vriendelijk en indien nodig, vastberaden. Vraag steeds naar de naam van de student. Vermijd lange discussies. Verwijs de studenten naar de assistent-leraar. Houd de assistent-leraar op de hoogte van alle contacten met de studenten, wanneer het dingen betreft die met de meditatie verband houden. Vraag steeds naar de oorzaak van verkeerd gedrag, in plaats van veronderstellingen te maken. Ingeval u een student op de inhoud van een bepaalde regel dient te wijzen, doe dit op een vriendelijke wijze en zonder negativiteiten. Wanneer u daar niet toe in staat bent, laat de situatie dan over aan een andere Dhammawerker. Let op uw manier van uitdrukken, wanneer u een student benadert. Probeer uw verzoek op positieve, in plaats van negatieve wijze naar voor te brengen. Als een student de meditatiezaal verlaat tijdens een groepszitting, vraag dan eerst of hij/zij oké is. Daarna moedig de student aan, naar de zaal terug te keren. Vermijd alle lichamelijke contact met de mediteerders of met de andere Dhammawerkers.

Meditatiepraktijk voor de Dhammawerkers
Dhammawerkers zullen hun Dhamma dienst nauwgezet doen, zonder tijd te verspillen en met de volledige aandacht op het werk gericht; dat is hun training. Tegelijkertijd dienen zij ook hun eigen meditatiebeoefening te handhaven. Elke werker dient minstens drie uur per dag te mediteren, indien mogelijk tijdens de drie groepszittingen. Bovendien vindt er tijdens een cursus elke avond om 9 uur een korte meditatie in de meditatiezaal plaats, die bijgewoond wordt door alle Dhammawerkers. Deze meditatieperiodes zijn onontbeerlijk voor het welzijn van een Dhammawerker. De werkers beoefenen gedurende de hele cursus Vipassana en gebruiken Anapana wanneer dat nodig is. Dhammawerkers kunnen van houding veranderen tijdens de groepszitingen.

Wie Dhamma dienst geeft, heeft ten allen tijde de verantwoordelijkheid om zichzelf te observeren. Als Dhammawerkers bemerken dat ze door negativiteit overweldigd worden of oververmoeid raken, dienen ze meer te mediteren of meer te rusten, hoe dringend het werk ook lijkt te zijn. Werkers moeten zichzelf niet als onmisbaar beschouwen. In een toestand van uitputing en negativiteit is het onmogelijk, behoorlijke Dhamma dienst te geven, omdat men dan niet de innerlijke vrede en de innerlijke harmonie met anderen kan delen. Als een positieve basis ontbreekt, zal het uitgevoerde werk niet werkelijk nuttig zijn. Dhammawerkers die voor langere periodes in een centrum blijven, dienen regelmatig een 10-daagse cursus te zitten en alle werk volledig opzij te zetten; ze mogen niet verwachten, dat ze bevoorrecht zullen worden, omdat ze Dhamma diensten verlenen.

Persoonlijk voorkomen
Voor de anderen vertegenwoordigen de Dhammawerkers de Leer en het Centrum. Daarom zullen ze trachten steeds keurig naar voren komen, en niets te dragen dat bijzonder opzichtig of doorzichtig is en ongepaste aandacht kan trekken. Sieraden dienen beperkt of helemaal niet gedragen te worden.

Bijeenkomst met de Leraar
Dhammawerkers dienen alle problemen of moeilijkheden met de leraar of de assistent-leraar te bespreken. Het juiste moment om vragen over het werk of algemene zaken te stellen, is de avondmeditatiezitting voor Dhammawerkers. Ook privé-interviews kunnen geregeld worden. Bij afwezigheid van assistent-leraren dient een Dhammawerker zich, bij het voordoen van vragen of moeilijkheden, te wenden tot de managers.

Het gebruik van Dhamma-eigendom
Elke Vipassana-student oefent zich in het onthouden van het stelen. Dhammawerkers brengen dit in de praktijk, door bewust geen Dhamma-eigendom voor zichzelf of voor gebruik in hun kamers, zonder hiervoor voorafgaande toestemming bij het management te hebben gevraagd.

Lichamelijk contact
Om de zuivere meditatieve atmosfeer te bewaren, en om de studenten een goed voorbeeld te geven, zullen alle Dhammawerkers elk lichamelijk contact met de mediteerders en met de andere werkers (van beide geslachten) vermijden. Deze regel dient ten allen tijden gevolgd te worden.

Scheiding van de seksen
Alhoewel een volledige scheiding van seksen tussen Dhammawerkers, niet mogelijk is, omdat men in elkaars nabijheid dient te werken, mag deze situatie geen aanleiding geven tot een los met elkaar omgaan van mannen en vrouwen of tot een louter gezellig samenzijn. Elke Dhammawerker moet trachten, zijn/haar contact te beperken tot datgene wat noodzakelijk is voor het uitvoeren van de Dhamma dienst. Deze regel is nog meer van toepassing in het geval van (echt)paren. Zij dienen er nauw op te letten dat ze deze afscheiding respecteren. De scheiding van de seksen in het centrum is niet alleen belangrijk tijdens, maar ook buiten het officiële cursusprogramma.

Edel spreken
De Dhammawerkers dienen de stilte, die door de mediteerders nageleefd wordt, te respecteren. Ze zullen zelf proberen, binnen het meditatieterrein en enkel te spreken, daar waar het nodig is. Ook wanneer studenten zich niet binnen gehoorsafstand bevinden of zelfs wanneer er geen cursus in het centrum doorgaat, is het van belang, de stilte niet onnodig te verbreken. Als ze spreken, dienen Dhammawerkers het edel spreken te beoefenen:

• Ze mogen niet liegen of meer of minder dan de waarheid zeggen.
• Ze mogen geen harde taal of ruwe woorden gebruiken. Iemand, die de Dhamma beoefent, zal steeds beleefd en zacht van spraak zijn.
• Ze mogen anderen niet belasteren of kwaad over hen spreken. Ze zullen geen kritiek op anderen geven, die voortkomt uit eigen negativiteit. Een probleem zal aan de betreffende persoon, of aan de assistent-leraar of aan het management voorgelegd worden.
• Ze zullen zich niet inlaten met geroddel, nutteloos gepraat, zingen of fluiten.

Het edele spreken is beslist veel moeilijker dan het bewaren van de stilte. Daarom is het voor ieder een heel belangrijke oefening, die het Dhammapad bewandelt.

Roken
Er wordt vanuit gegaan, dat iemand, die de Dhamma aanvaard heeft, niet langer bedwelmende middelen van welke aard dan ook inneemt, zoals alcohol, hasj, marihuana, enzovoort. Wat tabak betreft, is het gebruik ervan in het centrum, in welke vorm dan ook, helemaal niet toegelaten en dit zowel binnen als buiten het meditatieterrein, binnenshuis of buitenshuis. Dhammawerkers mogen het terrein niet verlaten om te roken.

Voedsel
Degene, die Dhamma dienst geven, volgen de vijf voorschriften, en kunnen ook ‘s avonds een maaltijd nemen als ze dat willen.

Etenswaren, die van buiten naar het centrum gebracht worden, dienen zuiver vegetarisch te zijn; ze dienen in de eetplaats van de Dhammawerkers bewaard en buiten het zicht van de mediteerders gehouden te worden. Eieren of levensmiddelen die eieren bevatten (sommig gebak, mayonnaise, enzovoort) of kaas, dat dierlijk stremsel bevat, mag niet in het centrum gebracht worden. In het algemeen dient het voedsel dat van buiten wordt meegebracht, tot een minimum beperkt te worden.

Lezen
Dhammawerkers die zich van het dagelijks nieuws op de hoogte willen houden, kunnen kranten en tijdschriften lezen; dit kan enkel in de rustruimten voor Dhammawerkers en uit het zicht van de meditereerders. Het lezen van romans enzovoort als ontspanning is niet toegestaan. Zij die meer dan de dagelijkse nieuwsberichten wensen te lezen, kunnen gebruik maken van de boeken in de Dhamma-bibliotheek van het centrum. Andere boeken moeten aan de leraren voorgelegd worden, om na te gaan, of het geschikt leesmateriaal is.

Contact met de buitenwereld
Er wordt van de Dhammawerkers niet verwacht dat ze zich van de buitenwereld afzonderen. Terwijl men een cursus dient, kan men echter alleen het terrein verlaten voor noodzakelijke taken of met toestemming van de leraren. Privé-bezoekers ontvangen kan alleen met voorafgaande toestemming van het management.

Verblijf in het centrum voor een langere periode
Met toestemming van een leraar kunnen serieuze studenten voor een langere periode in het centrum blijven, om zich theoretisch en praktisch beter in de Dhamma te vestigen. Gedurende deze periode hebben zij de mogelijkheid, aan sommige cursussen deel te nemen en tijdens andere cursussen dienst te geven, naargelang de afspraak met de leraren of met het management.

Relaties met het management
Dhammawerkers, dienen te begrijpen, dat het management verantwoordelijkheid en autoriteit van de Leraar gekregen heeft, om elk aspect van het centrum te overzien. Het is de plicht van Dhammawerkers om de aanwijzigingen van het management na te komen. Dit brengt duidelijkheid en efficiëntie in de organisatie van de cursussen en van het centrum. Als Dhammawerkers positieve voorstellen hebben, dan dienen deze genoteerd te worden en met het management bepraat te worden.

Het centrum schoon en net houden
Hou het centrum zo schoon, net en ordelijk mogelijk, inclusief de meditatiezaal, pagode, accommodatie en kantoorruimtes.

Dana
In de richtlijnen voor de mediteerders wordt vermeld, dat er voor het verblijf in het centrum en voor de deelname aan de cursussen geen kosten gerekend worden; dit geldt ook voor het Onderricht, de kost, het onderkomen en de andere faciliteiten die ter beschikking gesteld worden van de studenten. Dit is ook van toepassing voor de Dhamawerkers. Het onderricht in zuivere Dhamma wordt steeds vrijelijk gegeven. Eten, onderkomen en andere voorzieningen, worden als gift aangeboden, mogelijk gemaakt door donaties van vorige studenten. Dhammawerkers dienen dit steeds in gedachten te houden door zo goed mogelijk te dienen, zonder de ontvangen giften te verspillen, opdat de schenkers het grootste voordeel van hun Dana kunnen ontvangen.

De Dhamma dienaars, kunnen op hun beurt hun eigen D±na p±ram² ontwikkelen, door al naargelang hun eigen middelen, ten goede van anderen geven.

Per slot van rekening worden de cursussen en de centra slechts mogelijk gemaakt door donaties van dankbare studenten. Niemand kan voor zichzelf betalen, noch door geld te geven, noch op enig andere wijze. Elke schenking is ten voordele van anderen. Ook de Dhamma dienst is geen vorm van betaling voor onderkomen, voeding, enzovoort. Integendeel, deze dienst is in het voordeel van de Dhammawerkers zelf, omdat het hen verdere waardevolle Dhamma-scholing biedt. Een cursus of een centrum geven de mogelijkheid om meditatie in te beoefenen, en om te oefenen, Dhamma in buitenwaartse omstandigheden toe te passen, doordat men leert anderen te dienen en met hen om te gaan op een nederige en meevoelende wijze.

Besluit
Samenvattend: Dhammawerkers moeten hun diensten verlenen volgens aanwijzigingen en de begeleiding van de leraren en het management. Ze behoren te doen wat ze kunnen, om de mediteerders te ondersteunen en ze zullen vermijden hen op welke wijze dan ook te storen. Hun gedrag dient vertrouwen in de Dhamma op te wekken bij hen die twijfelen en het dient te inspireren tot meer vertrouwen wanneer dit al aanwezig is. Zij dienen er steeds aan te denken, dat het doel van hun dienen erin bestaat om anderen en zichzelf te helpen groeien in Dhamma. Indien deze regels voor u moeilijkheden opleveren, neem dan onmiddellijk contact op met de leraren of het management voor verduidelijking.

Moge uw dienst u tot hulp zijn om vooruitgang te boeken op het pad van Dhamma, van bevrijding, van het vrij zijn van alle lijden, van het ware geluk.

MOGE ALLE WEZENS GELUKKIG ZIJN !

Terwijl je dient, leer je hoe je Dhamma toepast in het dagelijks leven. Tenslotte is Dhamma geen vlucht uit de dagelijkse verantwoordelijkheden. Door te leren handelen in overeenstemming met Dhamma in de omgang met studenten en in situaties die zich voordoen in de kleine wereld van een meditatiecursus of centrum, kun je jezelf trainen om op gelijke wijze te handelen in de buitenwereld. Ondanks het feit dat er altijd ongewenste dingen zullen gebeuren, kun je dit juist gebruiken als oefening om je geestelijk evenwicht te bewaren en in antwoord daarop liefde en mededogen te ontwikkelen. Dit is de les die je hier probeert te leren. Je bent zelf evenzeer student als degenen die de cursus volgen.

Blijf leren terwijl je anderen op een bescheiden wijze dient. Blijf denken: Ik ben hier om te oefenen, om dienstbaarheid in praktijk te brengen zonder daar iets voor terug te verwachten. Ik verricht werk opdat anderen baat kunnen vinden bij Dhamma. Laat mij hen helpen door een goed voorbeeld te geven en op die manier help ik ook mezelf.

Moge eenieder die Dhamma-dienst geeft sterker worden in Dhamma. Mogen jullie leren welwillendheid, liefde en mededogen voor anderen te ontwikkelen. Mogen jullie allen vorderen op het pad van Dhamma, en moge jullie echte vrede, ware harmonie en waar geluk ten deel vallen.

S. N. Goenka